Ze is zesenzeventig, blind en woont al haar leven lang in Albanië, in hetzelfde kleine dorpje, in hetzelfde kleine huis. Verder dan het naburige dorp is ze nooit gekomen, behalve op haar trouwdag, in de tijd dat de communisten nog aan de macht waren en ze met paard en wagen tussen de zwaaiende  dorpsgenoten naar het gemeentehuis reed om zich te laten trouwen door een partijfunctionaris in bruin pak. 

Nu zit ze op de achterbank van een auto en wordt ze meegenomen door een verpleegkundige naar een verzorgingshuis in Korçe, een stad op veertig minuten rijden van haar dorp. Ze is blind. Haar oren nemen afscheid van de vertrouwde geluiden. Ze vindt het eng, bekent ze. Zo ver van haar geboortegrond is ze nog nooit weg geweest. Het kon niet anders. Sinds de dood van haar man begon haar zoon te drinken, te slaan en verkocht hij alles wat zij haar leven lang bij elkaar had gespaard. Zodra er een bed vrij kwam in het verzorgingshuis zijn ze haar komen halen.

Een makkelijk leven had zij niet. Ze kreeg drie kinderen, werkte haar leven lang in de kassen van een communistische staatsboerderij en hield zich ondanks de armoede keurig aan de regels van de Partij. Ooit had ze gezien hoe een arbeider van de honger een tomaat in zijn mond had gepropt. Hij werd opgepakt en kwam nooit meer terug. 

De communisten maakten plaats  voor democratie. Vrijheid kwam maar de beloofde voorspoed bleef uit. De laatste jaren leefde ze met haar man van het land en haar kippen. Al haar kinderen vertrokken naar het buitenland; in Albanië is geen werk. Alleen haar jongste zoon bleef thuis wonen. Een goede jongen aan lager wal geraakt. Al voordat haar man stierf stookte hij zijn eigen raki, drank gemaakt van pruimen. Het veranderde hem in een tiran.
Het zijn herinneringen die terugkomen op de achterbank van de auto, terwijl ze met haar blinde ogen naar buiten staart. De verpleegkundige naast haar knijpt bemoedigend in haar hand. In het nieuwe verzorgingshuis zal ze nieuwe vriendinnen maken.

Meer weten over het project in Albanië of doneren? Klik hier.

Jan Willem den Bok is programmamaker en reisde voor EO Metterdaad naar Albanië.